Het Volkshuisvestingsfonds (VHF): wat het is en hoe je er als bewoner bij komt
Het Volkshuisvestingsfonds (VHF) is geld van het Rijk waarmee gemeenten woningen in kwetsbare wijken opknappen en verduurzamen. Je vraagt het niet bij het Rijk aan: de gemeente heeft het geld gekregen en maakt er een regeling of aanbod van voor bewoners in aangewezen buurten. Hier lees je welke gemeenten geld kregen, wat zo'n aanbod inhoudt, hoe het in Zaanstad werkt en wat je kunt doen als je adres er niet onder valt.
Nagekeken bij de officiële bronnen op .
- Ruim € 1 miljard voor gemeenten, in vier rondes van 2021 tot en met 2024
- Alleen een gemeente kon aanvragen; jij doet mee via de regeling van je gemeente
- Zaanstad: 50% van de kosten, hooguit € 7.500, in negen postcodegebieden
- Geen nieuwe ronde aangekondigd voor 2027; lopende projecten gaan door
In het kort
Geld voor gemeenten
Het Rijk keerde het fonds uit aan gemeenten en regio's. Een bewoner kan er niet zelf een aanvraag voor doen bij het Rijk of bij RVO.
Alleen in aangewezen gebieden
De gemeente besteedt het geld in het gebied waarvoor zij het heeft aangevraagd. Woon je daarbuiten, dan geldt het aanbod niet voor jou.
Elke gemeente haar eigen aanbod
De ene gemeente geeft subsidie op isolatie, de andere pakt funderingen aan of laat woningen opkopen. Bedragen en voorwaarden staan in de regeling van de gemeente.
Loket dicht, projecten lopen
De laatste aanvraagronde voor gemeenten sloot op 1 oktober 2024. Gemeenten hebben tien jaar om hun project af te maken, dus het aanbod aan bewoners loopt op veel plekken nog.
Wat is het Volkshuisvestingsfonds (VHF)?
Het Volkshuisvestingsfonds, afgekort VHF, is geld van het Rijk waarmee gemeenten woningen opknappen in wijken en regio's waar de leefbaarheid en de veiligheid onder druk staan. Veel mensen noemen het de VHF-regeling. Officieel is het een specifieke uitkering aan gemeenten: de Regeling specifieke uitkering herstructurering volkshuisvesting uit 2021 en de meerjarige regeling die er in 2023 op volgde.
Het geld is vooral bedoeld voor particuliere woningen. In de eerste ronde ging het voor 80% om particuliere woningen en voor 20% om corporatiewoningen. Bij particuliere woningen blijft groot onderhoud vaker liggen, omdat eigenaren het niet kunnen betalen of er samen niet uitkomen. Gemeenten mogen het geld voor vier dingen gebruiken: woningen verbeteren, gebouwen ombouwen tot woningen, slechte woningen slopen en vervangen door nieuwbouw, en woningen aankopen om ze daarna op te knappen. Verduurzaming is van al die plannen een vast onderdeel.
Een deel van het geld mag naar de omgeving van die woningen gaan: de openbare ruimte en voorzieningen in de buurt. De gemeente betaalt zelf mee. Zij legt, alleen of met partners, ten minste 30% bij van het tekort op het project.
Terug naar de inhoudsopgaveHoeveel geld zit er in het Volkshuisvestingsfonds?
Het Rijk heeft via het Volkshuisvestingsfonds ruim € 1 miljard aan gemeenten uitgekeerd, in vier rondes van 2021 tot en met 2024. Daarmee worden volgens de minister tot en met 2031 in totaal 51.801 woningen verbeterd. De bedragen per ronde staan in de tabel.
Een nieuwe ronde is niet aangekondigd. RVO, waar gemeenten hun aanvraag indienden, meldt bij het fonds 'tijdelijk gesloten voor aanvragen'. In de Kamerbrief van januari 2026 over de voortgang van de regelingen staat geen nieuwe ronde, en in de begroting van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening voor 2027 staat er voor 2027 en de jaren daarna geen geld meer voor. Het fonds wordt in 2026 geëvalueerd. Of er daarna een vervolg komt, staat niet vast.
Voor bewoners is dat minder erg dan het klinkt. Gemeenten kregen hun bijdrage in één keer en hebben tien jaar om het project af te ronden. De regelingen waarmee zij het geld aan bewoners besteden, lopen dus op veel plekken nog.
| Ronde | Aanvragen door gemeenten | Toegekend | Aan wie | Aantal woningen |
|---|---|---|---|---|
| Eerste ronde, 2021 | 3 tot en met 19 mei 2021 | € 412,6 miljoen | 20 gemeenten en regio's | bijna 22.000 |
| Tweede ronde, 2023 | 1 juli tot en met 16 oktober 2023 | € 280 miljoen | 20 gemeenten en regio's | bijna 13.000 |
| Derde ronde, 2024 | 12 februari tot en met 11 maart 2024 | € 175 miljoen, waarvan ruim € 168 miljoen uitbetaald | 14 gemeenten | ruim 9.000 |
| Vierde ronde, 2024 | 3 juni tot en met 1 oktober 2024 | € 145,5 miljoen | 18 gemeenten | circa 6.700 |
Welke gemeenten kregen geld uit het Volkshuisvestingsfonds?
Het geld ging naar tientallen gemeenten en regio's, verspreid over het land. Voorrang kregen twintig stedelijke focusgebieden, zoals Rotterdam-Zuid, Den Haag-Zuidwest, Amsterdam Nieuw-West, Heerlen-Noord en Zaandam-Oost, en dertien grensregio's, zoals Parkstad Limburg, Oost-Groningen, Twente en Zuid- en Oost-Drenthe. Hieronder staat per ronde wie een toekenning kreeg.
Een toekenning geldt voor een bepaald gebied of project, niet voor de hele gemeente. Amsterdam kreeg in de derde ronde bijvoorbeeld geld voor Nieuw-West, Rotterdam voor Rotterdam-Zuid en Almere voor Almere-Haven. De namen van de projecten staan in de lijsten van het ministerie.
- Eerste ronde (2021): Achterhoek, Amsterdam, Arnhem, Breda, Eemsdelta, Emmen, Eindhoven, Groningen, Heerlen, Het Hogeland, Leeuwarden, Lelystad, Maastricht, Midden-Groningen, Parkstad Limburg, Rotterdam, Schiedam, Sittard-Geleen, Tilburg en Zaanstad.
- Tweede ronde (2023): Amsterdam, Arnhem, Breda, Bronckhorst, Delft, Den Haag, Enschede, Haarlem, Heerlen, Noardeast-Fryslân, Oost-Groningen, Parkstad Limburg, Roosendaal, Rotterdam, Sluis, Terneuzen, Tilburg, Utrecht, Venlo en Waadhoeke.
- Derde ronde (2024): Almere, Amsterdam, Delft, Den Haag, Doetinchem, Dordrecht, Heerlen, Lelystad, Oldambt, Parkstad Limburg, Rotterdam, Schiedam, Zaanstad en Zoetermeer.
- Vierde ronde (2024): Almelo, Dantumadiel, Delft, Den Haag, Den Helder, Dordrecht, Eemsdelta, Eindhoven, Enschede, Groningen, Heerlen, Hoogeveen, Maastricht, Parkstad Limburg, Sittard-Geleen, Vlaardingen, Weert en Zwijndrecht.
Het Volkshuisvestingsfonds in Zaanstad: Zaandam-Oost
Zaanstad kreeg twee keer geld uit het Volkshuisvestingsfonds: € 43.435.849 in 2021, het hoogste bedrag van die ronde, en € 22.469.517 in 2024 voor Zaandam-Oost. Dat is een van de twintig stedelijke focusgebieden. De gemeente besteedt het geld in de postcodegebieden 1501 tot en met 1508 en 1541.
Voor eigenaren die er zelf wonen is er de Subsidieregeling Verduurzamen Woningen postcodes 1501 t/m 1508 en 1541 (2024-2028), betaald uit de eerste ronde van het fonds. Het doel is ten minste 650 woningen drie labelstappen te verbeteren of naar minimaal energielabel B te brengen. Wie wil aanvragen, moet eerst langs het adviesbureau dat de gemeente heeft aangewezen, en dat is Klimaatstarters. Een adviseur komt gratis bij je thuis, maakt het woningplan en vraagt de subsidie voor je aan. De hoofdpunten staan in de tabel.
Het geld wordt verdeeld op volgorde van binnenkomst van volledige aanvragen. Op zaanstad.klimaatstarters.nl zie je of er plek is of dat je op de wachtlijst komt.
Zaanstad gebruikt het fonds ook voor twee andere dingen. Eigenaren met een krappe beurs en een woning met een funderingsprobleem en energielabel E, F of G kunnen hulp krijgen bij funderingsherstel of bij sloop en nieuwbouw. De gemeente wil zo uiterlijk in 2031 tweehonderd woningen naar minimaal label B brengen. Dat loopt via het Funderingsloket van de gemeente, niet via ons. Daarnaast koopt woningcorporatie Parteon met geld uit het fonds honderd woningen in het gebied op, om ze als sociale huur en middenhuur te verhuren.
| Onderdeel | Wat de Zaanse regeling zegt |
|---|---|
| Waar | Postcodegebieden 1501, 1502, 1503, 1504, 1505, 1506, 1507, 1508 en 1541 |
| Voor wie | Eigenaren die zelf in de woning wonen of er binnen drie maanden na de renovatie gaan wonen, en VvE's en gemengde VvE's |
| Welke woning | Bestaande woning met energielabel C, D, E, F of G en een WOZ-waarde van hooguit € 477.000 in 2022 of een later jaar |
| Wat je moet halen | Drie labelstappen beter, of minimaal energielabel B |
| Welke maatregelen | Dak-, spouwmuur- en vloerisolatie, isolatie aan de binnenkant van de gevel, HR++ glas en nieuwe kozijnen met HR++ glas; zonnepanelen, ventilatie en een warmtepomp alleen samen met isolatie |
| Hoeveel | 50% van de kosten, hooguit € 7.500 per aanvraag; van label C naar label B hooguit € 3.000 |
| Uitbetaling | 75% als voorschot bij de toekenning, 25% na afloop |
| Tot wanneer | Tot en met 31 december 2028, of eerder als het plafond van € 4.875.000 is bereikt |
Kun je het Volkshuisvestingsfonds zelf aanvragen?
Nee. Alleen gemeenten konden een aanvraag doen, bij RVO, en dat loket is gesloten. Als bewoner doe je mee aan wat jouw gemeente met het geld heeft opgezet: een subsidieregeling, een aanbod per straat of blok, of een project van de gemeente zelf.
Hoe je daarbij komt, verschilt per gemeente. Zaanstad stuurt eigenaren die in aanmerking kunnen komen voor het funderingsproject een uitnodiging per brief. Bij andere regelingen meld je je zelf aan, bij de gemeente of bij het bureau dat de regeling uitvoert. De aanvraag doe je bij de gemeente, volgens haar regels en termijnen. In Zaanstad wordt een aanvraag voor de verduurzamingssubsidie geweigerd als je niet langs het aangewezen adviesbureau bent geweest.
Let op met bedrijven die aan de deur zeggen dat ze met de gemeente samenwerken. De gemeente Zaanstad waarschuwt daarvoor en noemt op haar site wie wel in opdracht van of samen met de gemeente werkt: Klimaatstarters, de WoonWijzerWinkel, de Energieloketten en de energiecoaches van de Zaanse Energie Koöperatie.
Terug naar de inhoudsopgaveWat houdt het aanbod van de gemeente in?
Dat bepaalt de gemeente, binnen de regels van het Rijk. Voor een eigenaar die er zelf woont is het meestal een combinatie van advies, begeleiding en een bijdrage in de kosten. In sommige gebieden gaat het om ingrijpender werk.
Reken niet op een volledige vergoeding. In Zaanstad betaalt de regeling de helft van de kosten tot het maximum; de rest betaal je zelf, met andere subsidies of met een lening. Er zit ook een eis aan vast. In de eerste ronde stelde het Rijk als voorwaarde dat een gerenoveerde woning drie labelstappen omhooggaat of minimaal label B krijgt, en Zaanstad heeft die eis in zijn regeling staan. Eén losse maatregel is dan vaak niet genoeg.
Waar een aanvraag in Zaanstad op kan stranden: het werk is al gedaan voordat de aanvraag er ligt, de labelsprong wordt met de gekozen maatregelen niet gehaald, de WOZ-waarde is te hoog, of de woning zakt door een funderingsprobleem meer dan 6 millimeter per jaar. In dat laatste geval weigert de gemeente de verduurzamingssubsidie en kom je bij het Funderingsloket uit. Voor spouwmuurisolatie en dakisolatie aan de buitenkant moet bovendien eerst worden onderzocht of er beschermde dieren in de woning zitten, zoals vleermuizen.
Wat een gemeente met het fonds kan aanbieden:
- Verduurzaming: isolatie, glas, ventilatie en soms een warmtepomp of zonnepanelen. In Breda, Delft (Voorhof) en Haarlem (Meerwijk) ging geld uit de tweede ronde naar het verduurzamen van woningen.
- Onderhoud en herstel: achterstallig onderhoud, vocht en schimmel, of een woning geschikt maken om er oud in te worden.
- Funderingsherstel, zoals in Zaanstad, in combinatie met verduurzamen.
- Sloop en nieuwbouw, waar opknappen niet meer genoeg is.
- Aankoop van woningen door de gemeente of een woningcorporatie. In Heerlen-Noord kochten corporaties zo 51 verpauperde particuliere woningen op.
- Begeleiding: een adviseur die de woning opneemt, een plan maakt en helpt met offertes en aanvragen.
Hoe weet je of jouw adres in een VHF-gebied ligt?
Dat zie je bij je gemeente. Het Rijk publiceert welke gemeenten en projecten geld kregen, maar de grenzen van het gebied en de voorwaarden staan in de regeling van de gemeente zelf.
Woon je in Zaanstad, dan is het snel bekeken: begint je postcode met 1501 tot en met 1508 of met 1541, dan lig je in het gebied. Of je woning ook aan de andere voorwaarden voldoet, hangt af van het energielabel en de WOZ-waarde.
- Kijk of je gemeente in de lijsten hierboven staat. Op de site van het ministerie staat per ronde ook de naam van het project of de wijk.
- Zoek op de site van je gemeente op Volkshuisvestingsfonds of op de naam van je wijk. In de regeling staat welke postcodes of straten meedoen.
- Let op de post. Gemeenten schrijven eigenaren in het gebied ook zelf aan.
- Vul op onze pagina Gemeentelijk traject je postcode en huisnummer in. Je komt dan op de pagina van jouw gemeente en ziet of wij daar de regeling van de gemeente uitvoeren.
Wat is het verschil met het Nationaal Isolatieprogramma en de ISDE?
Het Volkshuisvestingsfonds en het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) lopen allebei via de gemeente; de ISDE vraag je zelf aan bij RVO. Het VHF is er alleen in aangewezen kwetsbare gebieden en gaat over de hele woning, van fundering tot dak. De lokale aanpak van het NIP gaat over het isoleren van slecht geïsoleerde koopwoningen. De ISDE, voluit de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing, geldt in heel Nederland.
Ze kunnen samen. In Zaanstad mag je de VHF-subsidie stapelen met andere subsidies van gemeente, provincie en Rijk, zolang je samen niet meer dan 100% van de kosten vergoed krijgt. Zaanstad heeft naast de VHF-regeling de Lokale Aanpak Isolatie Zaanstad, in het Zaanse traject het NIP genoemd: laat je het werk door een erkend bedrijf doen, dan krijg je tot 50% van de kosten met een maximum van € 1.500, en bij een laag inkomen tot € 4.000. Daarbovenop komt de ISDE, die Klimaatstarters in het Zaanse traject na afloop voor je aanvraagt. In een andere gemeente staat in de regeling of stapelen mag; lees dat na voordat je een offerte tekent.
In Meppel, Westerveld, Coevorden en Midden-Drenthe, waar wij de regeling van de gemeente voorbereiden, gaat het om het Nationaal Isolatieprogramma en niet om het Volkshuisvestingsfonds. Daar moeten de gemeenten de regeling nog vaststellen; in Meppel is de start verwacht op 11 januari 2027, in de andere drie volgt de startdatum nog.
| Regeling | Wie krijgt het geld van het Rijk | Waarvoor | Hoe kom je eraan |
|---|---|---|---|
| Volkshuisvestingsfonds (VHF) | Gemeenten met een kwetsbaar gebied, na een aanvraag in een van de vier rondes van 2021 tot en met 2024 | Woningen verbeteren en verduurzamen, sloop en nieuwbouw, aankoop van woningen, openbare ruimte | Via het aanbod of de regeling van je gemeente, alleen in het aangewezen gebied |
| Nationaal Isolatieprogramma, lokale aanpak | Gemeenten, in drie tranches (2023, 2024 en 2025), samen circa € 1,6 miljard | Isolatie van koopwoningen en woningen in gemengde VvE's, vooral met energielabel D of lager en een lage WOZ-waarde | Via de regeling van je gemeente |
| ISDE | De woningeigenaar zelf | Isolatie, een warmtepomp, een zonneboiler of een aansluiting op een warmtenet | Zelf aanvragen bij RVO nadat het werk is gedaan, binnen 24 maanden |
Wat betekent het Volkshuisvestingsfonds voor huurders en VvE's?
Als huurder kun je geen aanvraag doen; als VvE in een aangewezen gebied soms wel. Het hangt af van de regeling van de gemeente.
Huurders. De Zaanse subsidie is er alleen voor eigenaren die zelf in de woning wonen en voor VvE's; huurwoningen komen niet in aanmerking. Je kunt er als huurder wel iets van merken, bijvoorbeeld als je woning wordt opgekocht en opgeknapt of als je blok wordt gesloopt en herbouwd. Over het isoleren van je woning beslist je verhuurder. Particuliere verhuurders hebben daarvoor een eigen landelijke subsidie, de SVOH. Heb je moeite met je energierekening, lees dan onze pagina over energiearmoede.
VvE's. In Zaanstad kunnen een VvE en een gemengde VvE de subsidie aanvragen. Ben je volgens de splitsingsakte zelf verantwoordelijk voor het onderdeel dat je wilt isoleren, bijvoorbeeld het glas, dan vraag je als eigenaar-bewoner zelf aan. Valt het onderdeel onder de VvE, dan doet de VvE de aanvraag en gelden de isolatie-eisen van de SVVE, de landelijke subsidie voor VvE's. Ook elders ging geld naar VvE's: Hoogeveen kreeg in de vierde ronde ruim € 10,6 miljoen voor een project met VvE's.
Terug naar de inhoudsopgaveWat kun je doen als je niet onder het Volkshuisvestingsfonds valt?
Dan gebruik je de landelijke regelingen, en die gelden overal. Het Volkshuisvestingsfonds is er maar in een beperkt aantal gebieden; de meeste eigenaren verduurzamen zonder.
Wij werken in heel Nederland, ook waar geen regeling van de gemeente is. Met een maatwerkadvies weet je welke maatregelen bij je woning passen, in welke volgorde en welke subsidie erbij hoort; onze uitvoerders kunnen het werk daarna doen. Je krijgt vooraf een prijs. Op de pagina Gemeentelijk traject zoek je op postcode en huisnummer op wat er in jouw gemeente loopt.
- ISDE: subsidie van het Rijk voor isolatie, een warmtepomp, een zonneboiler of een aansluiting op een warmtenet. Je vraagt haar zelf aan nadat het werk is gedaan.
- De isolatieregeling van je gemeente uit het Nationaal Isolatieprogramma, als je woning slecht geïsoleerd is. Vraag ernaar bij je gemeente.
- Het Nationaal Warmtefonds: een lening voor verduurzaming. Voor eigenaren met een laag inkomen is de rente 0%.
- De SVVE voor VvE's en de SVOH voor particuliere verhuurders.
- Zelf laten uitvoeren, in één keer of in stappen, bij voorkeur op een moment dat je toch al verbouwt.
Stappen
Zo pak je het aan, en waar wij bij helpen
Zoek op wat er in jouw gemeente loopt
Vul op de pagina Gemeentelijk traject je postcode en huisnummer in. In Zaanstad voeren wij de regeling van de gemeente uit; je komt dan op de pagina van het Zaanse traject en meldt je daar aan.
Advies aan huis en een woningplan
In Zaanstad komt een adviseur van Klimaatstarters gratis bij je thuis. Je krijgt een woningplan: welke maatregelen, wat ze kosten, hoe je ze betaalt en welk energielabel je ermee haalt. Waar geen gemeentelijke regeling is, doen we dat met een maatwerkadvies, waarvoor je vooraf een prijs krijgt.
Aanvragen voordat het werk begint
Voor de Zaanse regeling vragen wij de subsidie voor je aan, met het woningplan en een offerte op jouw naam. Het werk start binnen drie maanden na de aanvraag en moet binnen twaalf maanden na de toekenning klaar zijn.
Uitvoering en afrekening
Een erkend bedrijf doet het werk. Binnen dertien weken daarna gaan de facturen, de betaalbewijzen en het nieuwe energielabel naar de gemeente, die dan het laatste kwart uitbetaalt. De ISDE vragen wij in het Zaanse traject na afloop voor je aan.
Veelgestelde vragen
Wat mensen ons vragen over het Volkshuisvestingsfonds
Wat is de VHF-regeling?
Kan ik als particulier subsidie aanvragen bij het Volkshuisvestingsfonds?
Hoeveel subsidie krijg je uit het Volkshuisvestingsfonds?
Is het Volkshuisvestingsfonds in 2026 nog open?
Komt er in 2027 een nieuwe ronde van het Volkshuisvestingsfonds?
Welke postcodes in Zaanstad vallen onder het Volkshuisvestingsfonds?
Kan ik de VHF-subsidie combineren met de ISDE?
Wat is het verschil tussen het Volkshuisvestingsfonds en het Nationaal Isolatieprogramma?
Geldt het Volkshuisvestingsfonds ook voor huurwoningen?
Mijn gemeente heeft geen geld uit het Volkshuisvestingsfonds gekregen. Wat nu?
Verder lezen
- Gemeentelijk traject: zoek de regeling van jouw gemeente op
- Nationaal Isolatieprogramma: isoleren via je gemeente
- ISDE: de landelijke subsidie en de bedragen voor 2026
- Hulp bij een hoge energierekening
- Maatwerkadvies: eerst weten wat je huis nodig heeft
- Je huis laten isoleren
- Huisscan: wat kan er in jouw huis
- Contact
Benieuwd wat er bij jou kan?
Plan een kennismaking of stel je vraag eerst aan Wollie, onze digitale assistent. Een kennismaking kost niets en je zit nergens aan vast.