Nationaal Isolatieprogramma (NIP): hulp bij isoleren via je gemeente
Het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) is het programma waarmee het Rijk tot en met 2030 in totaal 2,5 miljoen woningen wil laten isoleren. Een deel van het geld is naar gemeenten gegaan. Zij helpen er eigenaar-bewoners en VvE's met een slecht geïsoleerde woning mee. Je vraagt het dus niet zelf bij het Rijk aan: je doet mee aan wat jouw gemeente ermee organiseert.
Nagekeken bij de officiële bronnen op .
- Voor koopwoningen met energielabel D, E, F of G
- Meedoen kan alleen via je gemeente, niet bij het Rijk
- Bedrag en voorwaarden verschillen per gemeente
- Te combineren met de ISDE en een lening van het Warmtefonds
In het kort
Je vraagt het niet zelf aan
Het Rijk heeft het geld aan de gemeenten gegeven. Jij doet mee via de regeling of het aanbod van je eigen gemeente.
Voor slecht geïsoleerde koopwoningen
Energielabel D, E, F of G, of minstens twee slecht geïsoleerde bouwdelen. Je woont er zelf, of je woont in een VvE met minstens één eigenaar-bewoner.
WOZ-grens van € 477.000
Minstens 80 procent van de woningen die een gemeente helpt, heeft een WOZ-waarde onder € 477.000 of onder het gemiddelde van de gemeente. De gemeente kiest de grens.
Uitvoering tot eind 2028
Gemeenten hebben tot eind 2028 om het geld te besteden en kunnen twee keer een jaar uitstel vragen. Het budget van een gemeente kan eerder op zijn.
Wat is het Nationaal Isolatieprogramma (NIP)?
Het Nationaal Isolatieprogramma is het plan van het Rijk om tot en met 2030 in totaal 2,5 miljoen woningen te isoleren. De nadruk ligt op de 1,5 miljoen slecht geïsoleerde woningen met energielabel E, F of G. Er is ruim € 4 miljard voor beschikbaar. Het programma loopt sinds 2022 en is geen losse subsidie die je aanvraagt. Het is een verzamelnaam voor vier sporen, die het Rijk actielijnen noemt. Ze staan in de tabel.
Met de NIP-regeling of NIP-subsidie wordt meestal het eerste spoor bedoeld: de lokale aanpak. Daarvoor is ongeveer € 1,6 miljard naar de gemeenten gegaan, in drie rondes in 2023, 2024 en 2025. De andere sporen lopen via regelingen met een eigen naam, zoals de ISDE.
Volgens het ministerie zijn van 2022 tot en met 2025 ruim 570.000 koopwoningen en woningen in VvE's geïsoleerd. Om 2030 te halen moet het tempo omhoog. Daarom kwam er in 2026 het Nationaal Isolatieoffensief bij: € 300 miljoen extra voor de aanpak van energiearmoede, de subsidie voor VvE's en het Warmtefonds, en een Energiehuis als één plek voor informatie en advies.
| Spoor | Doel tot en met 2030 | Hoe kom je er als bewoner bij |
|---|---|---|
| Lokale aanpak met gemeenten | 750.000 koopwoningen en woningen in VvE's | Via de regeling of het aanbod van je gemeente |
| Huurwoningen | 1 miljoen huurwoningen | Via je verhuurder; particuliere verhuurders kunnen de SVOH aanvragen |
| Zelf isoleren, op eigen initiatief | 750.000 koopwoningen | Zelf de ISDE aanvragen bij RVO; een VvE vraagt de SVVE aan; lenen kan bij het Warmtefonds |
| Samen energie besparen | Kleine maatregelen en minder energiearmoede | Via je gemeente, bijvoorbeeld met een energiecoach of energiefixer |
Hoe vraag je het Nationaal Isolatieprogramma aan?
Je kunt het Nationaal Isolatieprogramma niet zelf bij het Rijk of bij RVO aanvragen. Alleen gemeenten konden dat, en alle gemeenten hebben geld gekregen. Als bewoner meld je je bij je eigen gemeente, of bij de organisatie die de regeling voor de gemeente uitvoert.
De officiële naam van het geld is Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie, afgekort SpUk LAI. Het loket voor gemeenten sloot op 30 juni 2025 en een nieuwe ronde is niet aangekondigd. Voor jou is het daarmee niet te laat: gemeenten mogen het geld tot en met 31 december 2028 besteden en kunnen daarna twee keer een jaar uitstel vragen.
Elke gemeente geeft er een eigen naam aan, zoals isolatiesubsidie, lokale aanpak isolatie of isolatieprogramma. Zoek dus niet alleen op 'NIP'. Ook de manier van aanvragen verschilt: in de ene gemeente dien je zelf een aanvraag in met een offerte, in de andere krijgt een hele straat of buurt een aanbod.
Op 23 april 2026 hadden gemeenten met dit geld ruim 78.000 woningen geïsoleerd, van de bijna 712.000 waarvoor zij een aanpak hebben ingediend. Het grootste deel moet dus nog worden uitgevoerd. Toch kan een gemeente door haar budget voor dit jaar heen zijn.
Terug naar de inhoudsopgaveVoor welke woningen is het Nationaal Isolatieprogramma bedoeld?
De lokale aanpak is bedoeld voor slecht geïsoleerde woningen van mensen die er zelf wonen, met extra aandacht voor huishoudens die moeite hebben met de energierekening. Slecht geïsoleerd betekent: energielabel D, E, F of G. Heeft je woning geen label of een beter label, dan telt hij ook mee als minstens twee van de vier bouwdelen niet of slecht geïsoleerd zijn: vloer en bodem, gevel, dak en zoldervloer, ramen en deuren. De tabel laat zien wanneer een bouwdeel als slecht geïsoleerd telt.
Je bent eigenaar-bewoner: de woning is van jou en het is je hoofdverblijf, of dat wordt het direct na de verbouwing. Een appartement doet mee via de VvE, als in het gebouw minstens één eigenaar zelf woont. Het Rijk noemt dat een gemengde VvE; ook woonverenigingen en wooncoöperaties vallen eronder. Jouw appartement telt mee als het grenst aan het deel van het gebouw dat wordt aangepakt.
Per woning moet minstens één isolatiemaatregel worden uitgevoerd: dak, zolder- of vlieringvloer, gevel of spouwmuur, vloer of bodem, of isolatieglas. Ventilatie mag erbij, maar alleen samen met isolatie: ventilatie die op CO2 wordt gestuurd of balansventilatie met warmteterugwinning. Een warmtepomp en zonnepanelen vallen er niet onder.
Dit zijn de regels van het Rijk. Je gemeente mag strenger zijn, bijvoorbeeld met een bouwjaar of een inkomensgrens.
| Bouwdeel | Slecht geïsoleerd als |
|---|---|
| Dak, schuin of plat | er minder dan 9 cm isolatie in zit, of de Rc 2,0 of lager is |
| Zolder- of vlieringvloer | er geen isolatie in zit (Rc 0,5 of lager) |
| Gevel | er geen spouwmuurisolatie, voorzetwand of buitengevelisolatie is (Rc 1,1 of lager) |
| Vloer en bodem | er minder dan 5 cm isolatie in zit (Rc 1,3 of lager) |
| Glas | het enkel glas, oud dubbel glas of HR-glas is (U-waarde 1,6 of hoger) |
Wat is de WOZ-grens van het Nationaal Isolatieprogramma?
De landelijke regeling noemt een WOZ-waarde van € 477.000. Dat is geen harde grens per woning, maar een eis aan de gemeente. Minstens 80 procent van de woningen die zij met dit geld isoleert, moet een WOZ-waarde hebben onder € 477.000, of onder de gemiddelde WOZ-waarde van koopwoningen in die gemeente. De gemeente kiest welke van de twee zij gebruikt.
Het bedrag van € 477.000 staat sinds 1 april 2025 in de regeling; daarvoor was het € 429.300. Het is de grens van de Nationale Hypotheek Garantie van 2025, inclusief de extra ruimte voor energiebesparende maatregelen. De gemiddelde WOZ-waarden per gemeente zijn toen bijgewerkt naar de cijfers van 2024. Van welk jaar jouw eigen WOZ-waarde moet zijn, schrijft het Rijk niet voor; ook dat kiest de gemeente. Zaanstad kijkt bijvoorbeeld naar de waarde op 1 januari 2022 of later.
Een gemeente kan de grens overnemen als voorwaarde voor iedere aanvrager, zoals Zaanstad doet. Dan doe je boven die waarde niet mee. Een gemeente mag ook een lagere grens aanhouden, of juist de ruimte van 20 procent gebruiken voor woningen die erboven zitten. Je WOZ-waarde staat op de aanslag van je gemeentelijke belastingen en op wozwaardeloket.nl.
Terug naar de inhoudsopgaveHoeveel subsidie krijg je in 2026 via het Nationaal Isolatieprogramma?
Er is geen landelijk vast bedrag dat je als bewoner krijgt. Het Rijk gaf gemeenten per ronde gemiddeld € 1.790 tot € 2.510 per woning, maar dat is het budget van de gemeente. Daar betaalt zij ook advies, begeleiding en haar eigen uitvoeringskosten van. Wat jij krijgt, staat in de regeling van je gemeente.
Hoe dat kan uitpakken, zie je in de tabel onderaan, met als voorbeeld wat de gemeente Zaanstad met haar deel doet. Een andere gemeente kan kiezen voor een bedrag per vierkante meter, een ander percentage of een aanbod waarbij het werk voor je wordt geregeld. Ga dus niet uit van een bedrag dat je bij een andere gemeente hebt gezien.
Naast een bijdrage in geld mag een gemeente het budget hieraan besteden:
- Advies over welke maatregelen bij je woning passen en wat ze besparen.
- Hulp bij het aanvragen van subsidies, en advies of bemiddeling bij een lening.
- Een aanpak per straat, buurt of complex, waarbij de uitvoering voor een groep woningen tegelijk wordt geregeld.
- Het isolatiewerk zelf laten uitvoeren, in plaats van jou een bedrag te geven.
- Steun voor wie zelf isoleert, bijvoorbeeld een tegoedbon voor isolatiemateriaal of hulp bij het klussen.
| Voorbeeld: gemeente Zaanstad | Wat de regeling zegt |
|---|---|
| Bijdrage | Ten hoogste 50% van de kosten per maatregel, tot € 1.500 per woning |
| Bij een laag inkomen | 100% per isolatiemaatregel, tot € 4.000 per woning. Laag is een verzamelinkomen tot 140% van het sociaal minimum |
| Biobased isolatiemateriaal | Het maximum gaat € 250 omhoog |
| Welke woningen | Gebouwd voor 1995, slecht geïsoleerd, WOZ-waarde ten hoogste € 477.000 op 1 januari 2022 of later |
| Samen met andere subsidies | Mag, zolang je samen niet meer dan 100% van de kosten van de maatregel vergoed krijgt |
| Aanvragen | Tot en met 31 december 2028, of tot het budget van € 10.250.000 op is |
Hoe weet je wat jouw gemeente met het Nationaal Isolatieprogramma doet?
Begin bij de website van je gemeente en zoek op 'isolatiesubsidie' of 'lokale aanpak isolatie'. Vind je niets, bel dan de gemeente en vraag naar de regeling voor slecht geïsoleerde koopwoningen. Op verbeterjehuis.nl, de site waarnaar het Rijk woningeigenaren verwijst, staat de Energiesubsidiewijzer; RVO noemt die voor subsidies van je gemeente.
Op onze pagina Gemeentelijk traject vul je je postcode en huisnummer in. Woon je in een gemeente waar wij de regeling uitvoeren, dan kom je op de pagina van die gemeente. In Zaanstad voeren wij de gemeentelijke subsidie uit, die daar bestaat uit geld van het Nationaal Isolatieprogramma en het Volkshuisvestingsfonds. De plekken voor 2026 zijn bezet; je kunt je op de wachtlijst zetten.
In Meppel, Westerveld, Coevorden en Midden-Drenthe bereiden wij het Nationaal Isolatieprogramma samen met de gemeente voor. De gemeenten moeten de regeling, de WOZ-grens en de hoogte van de bijdrage nog vaststellen. In Meppel is de start verwacht op 11 januari 2027, onder voorbehoud; in de andere drie gemeenten volgt de startdatum nog. De wachtlijst is open.
Let bij elke gemeente op drie dingen. Wanneer je aanvraagt: in Zaanstad kan dat voor de isolatiesubsidie (Lokale Aanpak Isolatie) tot zes maanden na het werk; voor de subsidie uit het Volkshuisvestingsfonds vraag je het na voordat het werk begint. Een andere gemeente kan eisen dat je vooraf aanvraagt. Of er nog budget is: in Zaanstad gaat het op volgorde van binnenkomst. En wie het werk mag doen: een gemeente kan een erkend bedrijf eisen. Teken geen offerte voordat je dit weet.
Terug naar de inhoudsopgaveKun je het NIP combineren met de ISDE en het Warmtefonds?
Ja. De bijdrage van je gemeente komt bovenop de landelijke subsidie. RVO bevestigt dat de lokale aanpak, de ISDE en de SVVE samen mogen. Voor het deel dat je zelf betaalt, kun je lenen bij het Nationaal Warmtefonds.
De ISDE, voluit Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing, is de landelijke subsidie voor eigenaar-bewoners. Je vraagt die zelf aan bij RVO nadat het werk is uitgevoerd, binnen 24 maanden. Sinds 1 februari 2024 mag een gemeente de ISDE ook namens jou aanvragen en ontvangen, als jullie dat vooraf vastleggen. Vraag dan na of de ISDE naar jou gaat of met de rekening wordt verrekend.
Een gemeente kan een plafond stellen aan het stapelen. In Zaanstad krijg je met alle subsidies samen niet meer dan 100 procent van de kosten van een maatregel vergoed.
Het Warmtefonds geeft de Energiebespaarlening: € 1.000 tot € 29.000 voor eigenaar-bewoners, met 0 procent rente bij een verzamelinkomen onder € 60.000. VvE's kunnen tot € 50.000 per appartement lenen. Een lening is geen subsidie: je betaalt die terug.
Voor 2027 heeft RVO wijzigingen in de ISDE aangekondigd die nog niet definitief zijn: HR++ glas van € 25 naar € 30 per m², triple glas in nieuwe kozijnen van € 111 naar € 55 per m². De bedragen van nu staan op onze pagina over de ISDE.
Terug naar de inhoudsopgaveWat heeft natuurvriendelijk isoleren met het NIP te maken?
Bij isoleren moet je rekening houden met beschermde dieren: vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen. Dat geldt bij elke isolatieklus, met of zonder subsidie, maar het raakt de lokale aanpak direct. Gemeenten en provincies hebben er binnen het Nationaal Isolatieprogramma apart geld voor gekregen, en Zaanstad geeft bijvoorbeeld geen bijdrage voor werk dat niet volgens de natuurregels is uitgevoerd.
Vleermuizen zitten vooral in spouwmuren. Daarvoor bestaat sinds 7 maart 2025 de eDNA-methode: het isolatiebedrijf neemt met een spons een monster in de spouw en een laboratorium kijkt of er DNA van vleermuizen in zit. Is de uitslag negatief, dan mag er direct worden geïsoleerd. Is de uitslag positief, dan heb je een omgevingsvergunning van de provincie nodig en meestal een ecologisch onderzoek. Ook bij dak- of gevelisolatie van buitenaf kan toestemming nodig zijn.
Je kunt ook wachten op het soortenmanagementplan van je gemeente, afgekort SMP. Dat is een plan op basis van ecologisch onderzoek waarmee de gemeente voor een heel gebied in één keer een vergunning van de provincie krijgt. Jij hoeft dan geen eigen vergunning aan te vragen.
Het Rijk werkt aan een landelijke gedragscode voor spouwmuurisolatie. In oktober 2026 was het streven die voor het eind van het jaar ter consultatie voor te leggen; hij geldt dus nog niet. Vraag je isolatiebedrijf vooraf hoe het met de natuurregels omgaat en wie het onderzoek betaalt.
Terug naar de inhoudsopgaveGeldt het Nationaal Isolatieprogramma ook voor huurders en VvE's?
Voor huurders niet rechtstreeks, voor VvE's wel. De lokale aanpak is voor mensen die eigenaar zijn van de woning waarin ze wonen. Huur je, dan loopt isoleren via je verhuurder.
Huurwoningen hebben binnen het programma een eigen spoor. Woningcorporaties hebben met het Rijk afgesproken dat hun woningen met label E, F of G uiterlijk in 2028 zijn verbeterd. Het Rijk wil dat vanaf 1 januari 2029 voor alle huurwoningen met die labels wettelijke eisen gelden; die regeling ging in juli 2026 naar de Tweede en Eerste Kamer. Particuliere verhuurders kunnen de SVOH aanvragen, de Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen. Bij een hoge energierekening kan de gemeente huurders helpen met kleine maatregelen; zie onze pagina over energiearmoede.
Woon je in een appartement, dan beslist de VvE over de isolatie van dak, gevel en vloer. Een gemengde VvE kan meedoen aan de lokale aanpak van de gemeente en daarnaast de SVVE aanvragen, de landelijke subsidie voor VvE's. Een VvE waarin geen enkele eigenaar zelf woont, valt buiten de lokale aanpak.
Terug naar de inhoudsopgaveWat kun je doen als je woning of gemeente er niet onder valt?
Dan blijven de landelijke regelingen over, en die gelden in het hele land. Het kan zijn dat je woning een te goed label of een te hoge WOZ-waarde heeft, dat het budget van je gemeente op is, of dat je gemeente alleen in bepaalde buurten werkt. Isoleren kan dan nog steeds; je regelt het zelf.
Wachten op een nieuwe regeling heeft alleen zin als je gemeente die heeft toegezegd. Een nieuwe landelijke ronde voor gemeenten is niet aangekondigd. Wil je eerst weten wat je woning nodig heeft en in welke volgorde, dan helpt een maatwerkadvies. Wij werken in heel Nederland en kijken daarbij welke subsidies voor jouw situatie gelden, ook als je gemeente geen regeling heeft.
Dit zijn je mogelijkheden:
- ISDE: de landelijke subsidie per vierkante meter isolatie. Je vraagt die aan na de uitvoering, binnen 24 maanden.
- Warmtefonds: een lening voor het deel dat je zelf betaalt, met 0 procent rente bij een verzamelinkomen onder € 60.000.
- Wachtlijst: vraag je gemeente of er een wachtlijst is en of er nog budget vrijkomt.
- Zelf doen: naden en kieren dichten en de zoldervloer of de vloer isoleren kun je zelf als je handig bent. Daarvoor krijg je geen ISDE; een gemeente kan er wel een bijdrage voor geven.
- Hulp bij een hoge energierekening: gemeenten hebben daarvoor aparte hulp, zoals een energiecoach of energiefixer.
Stappen
Zo doe je mee met de regeling van je gemeente
Zoek je gemeente op
Vul op de pagina Gemeentelijk traject je postcode en huisnummer in. Voeren wij de regeling van je gemeente uit, dan kom je op de pagina van die gemeente. Anders kijk je op de website van je gemeente wat er is.
Kijk of je woning meedoet
Je hebt energielabel D, E, F of G nodig, of minstens twee slecht geïsoleerde bouwdelen. Je huidige label zoek je gratis op met postcode en huisnummer, op ep-online.nl of op onze pagina Energielabel opvragen. Is er geen label, dan kunnen wij het opnemen, of met een maatwerkadvies vastleggen hoe je woning ervoor staat.
Zet de bijdragen op een rij
Per maatregel: wat het kost, wat de gemeente bijdraagt, wat de ISDE geeft en wat je zelf betaalt of leent. Wij kijken welke subsidies voor jouw situatie gelden en helpen bij de aanvraag.
Laat het werk uitvoeren en bewaar de papieren
Vraag aan op het moment dat je gemeente voorschrijft, voor of na het werk. Bewaar de factuur met het oppervlak, de isolatiewaarde en de meldcode van het materiaal, het betaalbewijs en een foto van het werk. Die heb je nodig voor de ISDE.
Veelgestelde vragen
Wat mensen ons vragen over het Nationaal Isolatieprogramma
Kan ik het Nationaal Isolatieprogramma zelf aanvragen?
Hoeveel subsidie krijg je uit het Nationaal Isolatieprogramma?
Wat is de WOZ-grens van het NIP in 2026?
Voor welk energielabel geldt het Nationaal Isolatieprogramma?
Is het NIP hetzelfde als de ISDE?
Krijg je ook een bijdrage van de gemeente als je zelf isoleert?
Tot wanneer loopt het Nationaal Isolatieprogramma?
Krijg ik als huurder iets uit het Nationaal Isolatieprogramma?
Mijn gemeente zegt dat het budget op is. Wat nu?
Mag ik mijn spouwmuur isoleren als er vleermuizen kunnen zitten?
Verder lezen
- Gemeentelijk traject: zoek de regeling van jouw gemeente
- ISDE-subsidie: bedragen en voorwaarden
- Volkshuisvestingsfonds: geld voor aangewezen buurten
- Hulp bij energiearmoede
- Je huis laten isoleren: soorten, kosten en valkuilen
- Maatwerkadvies: eerst weten wat je huis nodig heeft
- Energielabel laten opnemen
- Energielabel opvragen: zoek je huidige label op
- Energielabel verbeteren: vijf maatregelen
- Huisscan: wat kan er in jouw huis
- Contact
Benieuwd wat er bij jou kan?
Plan een kennismaking of stel je vraag eerst aan Wollie, onze digitale assistent. Een kennismaking kost niets en je zit nergens aan vast.